|
1.) Giriþ.....:
Bilindiði üzere 6111 Sayýlý "Bazý Alacaklarýn Yeniden Yapýlandýrýlmasý ile Sosyal Sigortalar ve Genel Saðlýk Sigortasý Kanunu ve Diðer Bazý Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Deðiþiklik Yapýlmasý Hakkýnda Kanun" 25.Þubat.2011 tarih ve 27857 Sayýlý 1. mükerrer Resmi Gazete'de yayýmlanmýþ bulunmaktadýr. Konu ile ilgili ayrýntýlý bilgiler sizlere 2011/021 No'lu Sirkülerimiz ile verilmiþ olup, bu kez Kanun'un matrah ve vergi artýrýmýna iliþkin düzenlemeleri hakkýndaki açýklamalarýmýz aþaðýda yeniden özet olarak dikkatinize sunulmaktadýr.
* Gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin 2006 ile 2009 yýllarý için vermiþ olduklarý yýllýk beyannamelerinde vergiye esas alýnan matrahlarýný, ilgili yýllar için sýrasýyla % 30, % 25, % 20 ve % 15 oranlarýndan az olmamak üzere artýrmalarý,
* Katma deðer vergisi mükelleflerinin 2006 ile 2009 yýllarýna iliþkin, her bir vergilendirme dönemine ait olarak verdikleri K.D.V. beyannamelerindeki hesaplanan katma deðer vergisinin yýllýk toplamlarýný ilgili yýllar için sýrasýyla % 3, % 2,5, % 2 ve % 1,5 oranýnda artýrmalarý,
* Hizmet erbabýna ödenen ücretlerden vergi tevkifatý yapmaya mecbur olanlarýn 2006 ile 2009 yýllarýna iliþkin her bir vergilendirme dönemine ait olarak verdikleri muhtasar beyannamelerindeki ücret ödemelerine iliþkin gayrisafi tutarlarýn yýllýk toplamý üzerinden ilgili yýllar için sýrasýyla % 5, % 4, % 3 ve % 2 oranýna gelir vergisi hesaplamalarý,
* Serbest meslek, kira, yýllara sari inþaat iþleri dolayýsýyla yapýlan ödemeler ile çiftçiler ve esnaf muaflýðýndan yararlananlardan alýnan mal ve hizmetler dolayýsýyla yapýlan ödemelerden tevkifat yapmak zorunda olanlar, 2006 ile 2009 yýllarýna iliþkin, her bir vergilendirme döneminde verdikleri beyannamelerinde yer alan bu ödemelere iliþkin gayrisafi tutarlarýn yýllýk toplamý üzerinden Kanun'da belirtilen oranlarda vergi hesaplamalarý,
durumunda bu mükellefler nezdinde, matrah veya vergi artýrýmýna konu vergilerle ilgili ve arttýrýlan vergilendirme dönemleri ile ilgili olarak vergi incelemesi ve tarhiyat yapýlmayacaktýr.
Kanun'un yayýmlandýðý tarihi izleyen 2. ayýn sonuna kadar (02.Mayýs.2011 Pazartesi akþamýna kadar) artýrýmlarýn yapýlmasý gerekmektedir.
Gelir ve kurumlar vergisine iliþkin olarak arttýrýlan matrahlar % 20 oranýnda vergilendirilecektir. Ancak Artýrýmda bulunulan yýla ait yýllýk beyannamelerin; kanuni sürelerinde verilmiþ, bu beyannameler üzerinden tahakkuk eden vergilerin süresinde ödenmiþ ve Kanun'un tahsilatýn hýzlandýrýlmasýna iliþkin hükümlerin yararlanýlmamýþ olmasý þartýyla, vergi oraný % 15 olarak uygulanacaktýr.
Gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin matrah artýrýmýnda bulunduklarý yýllara ait zararlarýn % 50'si, 2010 ve izleyen yýllar karlarýndan mahsup edilemeyecektir.
Hesaplanarak veya arttýrýlarak ödenen vergiler, gelir veya kurumlar vergisi matrahlarýnýn tespitinde gider veya maliyet unsuru olarak kabul edilmez; indirim, mahsup ve iade konusu yapýlmaz.
Kanun Resmi Gazete'de yayým tarihi olan 25.Þubat.2011'de yürürlüðe girmiþtir.
2.) Kurumlar Vergisinde Matrah Arttýrýmý.....:
Kurumlar Vergisi mükellefleri 2006 - 2009 yýllarýna iliþkin olarak vermiþ olduklarý yýllýk beyannamelerinde yer alan vergiye esas matrahlarýný 02.Mayýs.2011 tarihine kadar aþaðýda belirtilen oranlarda ve Kanun ile belirlenen asgari tutarlarýn altýnda kalmamak üzere arttýrdýklarý takdirde, kendileri hakkýnda artýrýmda bulunulan yýllar için bu vergi türü ile ilgili bir inceleme ve tarhiyat yapýlmayacaktýr.
| Yýllar |
Matrah Artýþ Oraný |
Asgari Matrah Artýþ Tutarý |
| 2006 |
% 30 |
19.110,00 |
| 2007 |
% 25 |
20.650,00 |
| 2008 |
% 20 |
22.440,00 |
| 2009 |
% 15 |
24.460,00 |
Mükelleflerin ilgili yýl vergi matrahlarýný; matrah artýþ oraný ile çarparak bulduklarý tutar, asgari matrah artýþ tutarýnýn altýnda kalýrsa, matrah artýrýmda, asgari matrah artýþ tutarý kullanýlacaktýr.
Yukarýda anlatýldýðý gibi tespit edilen matrah artýrýmý tutarlarý için 2 çeþit vergileme oraný öngörülmüþtür.
Buna göre;
Gelir ve kurumlar vergisine iliþkin olarak arttýrýlan matrahlar % 20 oranýnda vergilendirilecektir. Ancak Artýrýmda bulunulan yýla ait yýllýk beyannamelerin; kanuni sürelerinde verilmiþ, bu beyannameler üzerinden tahakkuk eden vergilerin süresinde ödenmiþ ve Kanun'un tahsilatýn hýzlandýrýlmasýna iliþkin hükümlerin yararlanýlmamýþ olmasý þartýyla, vergi oraný % 15 olarak uygulanacaktýr.
Diðer taraftan mükellefler yukarýda yer verilen vergilerin tamamý ve kapsama giren bütün yýllar için matrah artýrýmýnda bulunabilecekleri gibi, kapsama giren vergi türlerinden bir veya bir kaçý ya da kapsama giren yýllarýn bir veya bir kaçý için ayrý ayrý matrah ve vergi artýrýmý talebinde de bulunabileceklerdir.
Netice'de;
Kurumlar Vergisi mükellefleri, ilgili yýllara iliþkin olarak vergi matrahlarýný 6111 Sayýlý Kanun hükümlerince arttýrmak istediklerinde ekte sunulan tablonun "Kurumlar Vergisi Matrah Artýrýmý Bildirimi" bölümünü kullanabilirler.
Ýþe baþlama ve iþi býrakma gibi nedenlerle kýst dönemde faaliyette bulunmuþ mükellefler hakkýnda ilgili yýllar için belirlenen asgari matrahlar, faaliyette bulunulan ay sayýsý (kesirler tam ay olarak) dikkate alýnarak hesaplanýr.
3.) Katma Deðer Vergisinde Arttýrým.....:
Katma Deðer Vergisi mükelleflerinin, her bir vergilendirme dönemine iliþkin olarak verdikleri (ihtirazi kayýtla verilenler dahil) beyannamelerindeki hesaplanan katma deðer vergisinin yýllýk toplamý üzerinden kanunda yer alan oranlara göre belirlenecek katma deðer vergisini vergi artýrýmý olarak 02.Mayýs.2011 Pazartesi akþamýna kadar beyan etmeleri halinde, bu mükellefler nezdinde söz konusu vergiyi ödemeyi kabul ettikleri yýllara ait vergilendirme dönemleri ile ilgili katma deðer vergisi incelemesi ve tarhiyatý yapýlmayacaktýr.
Ancak;
Katma deðer vergisi mükelleflerinin, artýrýma esas alýnan ilgili yýlýn vergilendirme dönemlerinin tamamý için artýrýmda bulunmalarý zorunludur. Baþka bir anlatýmla aylýk olarak vergi artýrýmý yapýlmasý söz konusu deðildir.
Artýrým oranlarý;
| Yýllar ve Artýrým Oranlarý |
| 2006 - % 3 |
2007 - % 2,5 |
2008 - % 2 |
2009 - % 1,5 |
olarak uygulanacaktýr.
Katma Deðer Vergisi Kanunu'nun 11. maddesinin (1) numaralý fýkrasýnýn (c) bendi ve geçici 17. maddesine göre tecil-terkin uygulamasýndan faydalanan mükelleflerde artýrýma esas tutarýn belirlenmesinde, tecil edilen vergiler hesaplanan vergiden düþülür.
Bu mükellefler (sadece yurtiçi satýþlarý ve/veya tecil-terkin kapsamýnda teslimleri bulunan mükellefler-K.D.V. beyannamelerinde istisna kapsamýnda iþlem bulunmayan mükellefler) ekte sunulan tablonun "K.D.V. Artýrýmý Bildirimi" bölümünü matrah artýrýmý için kullanabilirler.
Ýstisna kapsamýnda teslim ve hizmetleri bulunan mükellefler için ise durum biraz farklýdýr. Çünkü bu tür mükelleflerin K.D.V. için matrah artýrýmýnda bulunabilmeleri için, kurumlar vergisi yönünden de matrah artýrýmý yapmalarý zorunludur.
* Ýþlemlerinin tamamý istisna kapsamýnda olan veya hesaplanan K.D.V.'si bulunmayan mükellefler için;
6111 Sayýlý Kanun'un 7. maddesinin ikinci fýkrasýnýn (c) bendinde;
- Ýlgili takvim yýlý içindeki iþlemlerin tamamýnýn istisnalar kapsamýndaki teslim ve hizmetlerin oluþmasý veya
- Diðer nedenlerle hesaplanan katma deðer vergisi bulunmamasý ile,
- Tecil-terkin uygulamasý kapsamýndaki teslimlerden oluþmasý,
halinde katma deðer vergisi açýsýndan inceleme ve tarhiyata muhatap olunmamasý için öncelikle mükellefiyet türüne göre gelir veya kurumlar vergisi yönünden matrah artýrýmý yapýlmasý gerektiði hükmü yer almaktadýr. Bu mükelleflerin ilgili yýl/yýllar için gelir veya kurumlar vergisi matrah artýrýmýnda bulunmalarý durumunda, arttýrýlan matrahlar üzerinden % 18 oranýnda katma deðer vergisi artýrýmýnda bulunmak suretiyle bu maddeden yararlanabileceklerdir.
* Ýþlemlerinin bir kýsmý istisna kapsamýnda olan mükellefler;
Ýlgili takvim yýlý içinde yukarýdaki iþlemlerin yaný sýra vergiye tabi iþlemlerin de mevcudiyeti nedeniyle hesaplanan vergisi çýkan mükelleflerin bu madde hükmüne göre ödemeleri gereken katma deðer vergisi tutarý, gelir veya kurumlar vergisinden arttýrýlan matrahlar üzerinden hesaplanacak % 18 oranýndaki katma deðer vergisi tutarýndan aþaðý olamaz. Bu kapsama giren mükellefler, gelir veya kurumlar vergisi için matrah artýrýmýnda bulunmamalarý halinde bu madde hükmünden yararlanamaz.
Buna göre gerek tamamý gerekse bir kýsmý yukarýda yer verilen iþlemlerden oluþan mükelleflerin K.D.V. artýrýmý yapabilmeleri için öncelikle gelir veya kurumlar vergisinden matrah arttýrýmý yapmalarý gerekmektedir. Bu þekilde arttýrýlan matrahlara % 18 oranýnýn uygulanmasý suretiyle bulunacak olan tutar, varsa ilgili yýla iliþkin toplam hesaplanan K.D.V. tutarý ile karþýlaþtýrýlacak, hangisi fazla ise onun beyan edilmesi gerekecektir. Ýlgili yýl hesaplanan K.D.V. tutarýnýn bulunmamasý durumunda ise arttýrýlan gelir ve kurumlar vergisi matrahlarý üzerinden % 18 oranýnda hesaplanan vergi K.D.V. arttýrýmý olarak beyan edilecektir.
Bu hüküm birçok mükellefi yakýndan ilgilendirmektedir. Kanunda istisna kapsamýndaki iþlemler ile vergiye tabi iþlemlere iliþkin bir oran belirlemesi yapýlmamýþtýr. Yani vergi artýrýmýnda bulunulmasý planlanan bir yýlda, sadece bir aylýk K.D.V. beyannamesinde çok küçük bir istisna iþlem beyan edilmiþ olmasýnýn, ilgili mükellefin bu madde kapsamýnda girmesi sonucunu ortaya çýkaracaðýný düþünmekteyiz.
Bu nedenle bütün mükellefler tarafýndan K.D.V. artýrýmýnda bulunulmasý düþünülen yýllara ait 12 aylýk K.D.V. beyannameleri incelenerek, yukarýda yer alan iþlemlerin olup olmadýðý kontrol edilmelidir. Tutarý ne olursa olsun bu iþlemlerden herhangi birinin, herhangi bir ayda bulunmasý durumunda, arttýrýmýn maliyeti kurumlar veya gelir vergisi matrah artýrýmýnýn maliyeti ile birlikte dikkate alýnmalýdýr.
Tabii bu uygulamanýn ne kadar gerçekçi olduðu ayrý bir tartýþma konusudur.
Netice olarak;
Bu tür mükellefler K.D.V. matrah arttýrýmý için ekte sunulan tablonun "K.D.V. Beyanlarýnda Hesaplanan K.D.V. Bulunmayan Veya Hesaplanan K.D.V.'Si Sadece Ýhraç Kayýtlý Teslimlerden Kaynaklanan Mükellefler Ýle Bu Gibi Ýþlemlerin Yaný Sýra Bazý Dönemlerde Vergiye Tabi Ýþlemleri De Bulunan Mükellefler Ýçin K.D.V. Artýrýmý Bildirimi" bölümünü kullanacaklardýr.
4.) Gelir (Stopaj) Vergisinde Arttýrým.....:
Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesi uyarýnca;
* Ücret Ödemeleri
* Serbest Meslek Ödemeleri
* Kira Ödemeleri
* Çiftçilerden Alýnan Mal ve Hizmet Ödemeleri
* Vergiden Muaf Esnaftan Alýnan Mal ve Hizmet Ödemeleri
üzerinden tevkifat yapmaya mecbur olanlarýn ilgili yýl içinde verdikleri (Ýhtirazi kayýt ile verilenler dahil) muhtasar beyannamelerinde yer alan yukarýdaki ödemelerine iliþkin gayrisafi tutarlarýn yýllýk toplamý üzerinden aþaðýdaki tabloda yer verilen oranlarda hesaplanacak vergileri 02.Mayýs.2011 Pazartesi akþamýna kadar idareye baþvurarak artýrýmda bulunmayý kabul etmeleri halinde, bu mükellefler nezdinde söz konusu vergiyi ödemeyi kabul ettikleri yýllara ait vergilendirme dönemleri ile ilgili olarak bu ödemeler yönünden gelir (stopaj) vergisi incelemesi ve tarhiyatý yapýlmayacaktýr.
| Vergi Artýrým Oraný |
| Yýl/Ödeme Türü |
Ücret Ödemeleri |
Serbest Meslek ve Kira Ödemeleri |
Yýllara Sari Ýnþaat ve Onarým Ýþleri (YSÝOÝ) Dolayýsýyla Yapýlan Ödemeler |
Çiftçilere ve Vergiden Muaf Esnafa Yapýlan Ödemeler |
| 2006 |
% 5 |
% 5 |
% 1 |
Tevkifat Oranýnýn % 25’i |
| 2007 |
% 4 |
% 4 |
% 1 |
Tevkifat Oranýnýn % 25’i |
| 2008 |
% 3 |
% 3 |
% 1 |
Tevkifat Oranýnýn % 25’i |
| 2009 |
% 2 |
% 2 |
% 1 |
Tevkifat Oranýnýn % 25’i |
Bu þekilde artýrýmda bulunulmasý durumunda ayrýca gelir veya kurumlar vergisi matrah artýrýmýnda bulunulmuþ olma þartý aranmaz.
Gelir (Stopaj) vergisi artýrýmýnda bulunmak isteyenlerin, yýl içinde iþe baþlamalarý ya da iþi býrakmalarý halinde faaliyette bulunulan vergilendirme dönemleri için (ay kesirleri tam ay olarak dikkate alýnmak suretiyle) belirtilen esaslar çerçevesinde artýrýmda bulunulur.
Gelir (stopaj) vergisi artýrýmýnda bulunulan yýl içinde yer alan vergilendirme dönemlerine iliþkin olarak, bu Kanun'un yayýmlandýðý tarihten önce yapýlýp kesinleþen tarhiyatlar ilgili dönem beyaný ile birlikte dikkate alýnýr.
Bu madde hükmüne göre artýrýma esas ücret tutarý ile matrahlar gelir veya kurumlar vergisi matrahlarýnýn tespitinde gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alýnmaz. Artýrýmýndan yararlanýlarak hesaplanan gelir vergisine herhangi bir istisna ve indirim uygulanmaz.
Netice olarak;
Gelir (Stopaj) vergisi arttýrýmý yapacak mükellefler ekte sunulan tablonun "Gelir/Stopaj Vergisi Artýrým Bildirimi" bölümünü matrah artýrýmý için kullanacaklardýr.
Keyfiyet bilgilerinize sunulur.
Saygýlarýmýzla
YANIT
YEMÝNLÝ MALÝ MÜÞAVÝRLÝK
VE DENETÝM ANONÝM ÞÝRKETÝ
VERGÝ BÖLÜMÜ
Ekler:
6111 Sayýlý Kanun Tablo
Dipnotlar:
Ekte yer alan 6111 Sayýlý Kanun'a iliþkin olarak hazýrlanan tablonun
doldurularak þirketimize gönderilmesini rica ederiz.
|
