|
Bilindiði
gibi, Katma Deðer Vergisi Kanunu'nun 13/b maddesi ile "deniz ve hava
taþýma araçlarý için liman ve hava meydanlarýnda yapýlan hizmetler"
KDV'den istisna edilmiþtir.
KDV Kanunu'nun uygulamasýyla
ilgili þimdiye kadar çýkarýlmýþ olan sirkülerin birleþtirilmesi ve uygulamada
tereddüt edilen hususlara yönelik açýklamalar yapmak amacýyla Maliye Bakanlýðý
tarafýndan 08.Aðustos.2011 tarihli ve 60 Numaralý Katma Deðer Vergisi Sirküleri
yayýnlanmýþ olup, konu ile ilgili duyuru sizlere 2011/040 sayýlý SÝRKÜLERÝMÝZDE
yapýlmýþtýr.
Söz konusu Sirküler'de KDV
Kanunu'nun 13/b maddesinde tanýmlanan istisnanýn uygulanmasýna iliþkin
aþaðýdaki açýklamalar yapýlmýþtýr.
1:) Ýstisna kapsamýna giren hizmetler:
Tahmil ve
tahliye: Yükün (genel kargo, dökme yük, sývý yük, konteyner, araç vb.) gemi
ambarý, tanký veya güvertesinden liman sahasýna alýnmasý veya gemiye
yüklenilmesi için verilen hizmetler.
Yükün aktarýlmasý
(shifting): Müþteri, acente veya armatörden herhangi birinin talebi ile
konteyner veya diðer yüklerin gemi üzerinden karaya, karadan gemiye yer
deðiþtirmesi hizmeti.
Limbo: Konteyner
ve diðer yüklerin gemiden gemiye veya þat, duba veya benzeri yüzer vasýtalara
aktarma hizmeti.
Vinç hizmeti: Limanda
kendi imkanlarý ile konteyner veya diðer yüklerin tahmil tahliyesini yapan
üçüncü þahýslara veya doðrudan yüke verilen vinç hizmeti.
Kilitleme ve
baðlama (lashing): Gemiye yüklenen konteyner ve diðer yüklerin birbirine
ve/veya gemiye baðlama/sabitleme malzemesi ile baðlanmasý hizmeti.
Kilit ve bað
çözme (unlashing): Gemiden tahliye edilecek konteyner ve diðer yüklerin
birbirlerine ve/veya gemilere baðlanmalarýný saðlayan baðlama ve sabitleme
malzemelerinin çýkarýlmasý hizmeti.
Nezaret hizmeti: Konteyner
ve diðer yüklerin gemiden sahaya indirilmesi veya gemiye yüklenmesi esnasýnda
verilen gözetim hizmeti.
Ambar kapaðý
açma/kapama hizmeti: Tahmil, tahliye yapýlabilmesi için gemi ambar kapaklarýnýn
vinç marifetiyle açýlmasý, gerekli hallerde iskele veya rýhtýmda istiflenmesi
ve kapatýlmasý hizmeti.
Gemi iþgaliye:
Geminin tahmil, tahliye ve diðer operasyonlar amacýyla iskele, rýhtým veya
demirleme sahalarýnda baðlý kalmasý esnasýndaki barýnma iþgaliye ücreti.
Gemi fuzuli
iþgaliye hizmeti: Gemilerin; iskele, rýhtým, demirleme sahalarý gibi yerleri
hizmet bitiminden sonra veya iþletmenin izni olmaksýzýn fuzuli olarak iþgal
etmelerinin ücreti.
Gemi aktarma: Geminin
rýhtým veya iskele üzerinde kendi imkanlar ve/veya römorkör, pilot yardýmý ile
yer deðiþtirilmesi hizmeti.
Gemilerin
atýklarýnýn alýnmasý: Ýþletmeye ait rýhtým ve iskelelere yanaþan liman içindeki
demirleme sahasýna demirleyen gemilerin katý ve/veya sývý atýklarýnýn alýnmasý
hizmeti.
Tekrar sevk
konteynerler (transit): Hizmete baþlamadan önce beyan edilmesi koþuluyla,
limana denizyoluyla gelip herhangi bir maniplasyona tabi tutulmaksýzýn tekrar
denizyolu ile ayný limandan gidecek olan konteynerlere ait ücretler.
Acente ücreti
veya acente komisyonu: Gemi veya mürettebatýna verilen acentelik hizmeti
karþýlýðýnda alýnan bedeller.
2:) Ýstisna kapsamýna girmeyip vergiye tabi olan hizmetler:
Konteyner içi
baðlama/çözme (konteyner içi lashing/unlashing) hizmeti: Konteynerlerin içine
konulan yüklerin baðlama/sabitleme malzemesi ile baðlanmasý (lashing), baðlý
yüklerin baðlama sabitleme malzemelerinin çözülmesi (unlashing) hizmeti.
Ardiye: Limana
gelen konteyner ve diðer yüklerin, kapalý ve açýk sahalarda, saklanmasý,
depolanmasý, etiketlenmesi, paketlenmesi ve benzeri katma deðerli hizmetler.
Terminal hizmeti:
Konteyner ve diðer yüklerin limana giriþ ve çýkýþ ya da saha içinde yer deðiþtirme
iþlemi amacýyla vinç ve benzeri yükleme boþaltma ekipmanlarý ile yükleme
indirme hizmeti.
Konteyner dolum
hizmeti: Konteynerin yükleme boþaltma ekipmanlarý ile insan gücü yardýmý ile
saha içinde doldurulmasý hizmeti.
Konteyner
boþaltma hizmeti: Konteynerin yükleme boþaltma ekipmanlarý ile insan gücü
yardýmý ile saha içinde boþaltýlmasý hizmeti.
Konteyner içi
aktarma hizmeti: Saha içinde yükün bir konteynerin içinden diðer konteynerin
içine aktarýlmasý hizmeti.
Konteyner tam
tespit hizmeti: Ýthal veya ihraç edilmek üzere, saha içinde bulunan konteynerin
gümrük müdürlüðü birimlerince veya yetkili bir mercinin isteði üzerine beyana
ve gerekli evsafa uygunluðunun denetlenmesi için insan gücü veya yükleme
boþaltma ekipmanlarý kullanýlarak komple boþaltýmý ve dolumu hizmeti.
Konteyner
muayene/numune alma hizmeti: Saha içinde bulunan konteynerin, gümrük müdürlüðü
birimlerince veya yetkili bir mercinin isteði üzerine kapaðýnýn açýlmasý,
muayene edilmesi ve yükten numune alýnmasý hizmeti.
Konteyner tamir
hizmeti: Hasarlý konteynerin acentenin veya yük sahibinin talimatý ile tamir
edilmesi hizmeti.
Konteynere
elektrik verilmesi: Ýçinde barýndýrýlan yükün özelliði gereði soðutma tertibatý
bulunan özel konteynerler için sahada ardiye süresi içinde elektrik enerjisi
verilmesi bir teslim niteliði olduðundan istisna kapsamýna girmemektedir.
Konteyner
temizleme (yýkama-kurutma): Konteynerin içinin temizlenmesi için verilen
hizmetler.
Konteyner nakliye
hizmeti: Konteynerin bir yerden bir yere taþýnmasý hizmeti.
Tartý hizmeti:
Konteyner veya diðer yüklerin kantar marifetiyle tartýlmasý hizmeti.
ISPS hizmeti: Uluslararasý
gemi ve liman tesisi güvenlik hizmeti
3:) Ýstisna kapsamýna giren ve girmeyen hizmetlere iliþkin
deðiþiklikler:
60 Numaralý KDV
Sirküleri'nin 3.2.2.1 ve 3.2.2.2 no.lu bölümlerde hizmetlerin tanýmý yapýlmýþ
ve istisna kapsamýna giren ve girmeyen hizmetler yukarýdaki þekilde
listelenmiþtir.
* Sirkülerin
"3.2.2.1-Ýstisna kapsamýna giren hizmetler" bölümünde, "Acente
Ücreti veya Acente Komisyonu" hizmetinin olduðu görülmektedir. Buna göre,
gemi veya mürettebatýna verilen acentelik hizmeti karþýlýðýnda alýnan bedeller
istisna kapsamýnda verilen hizmetler olarak deðerlendirilmiþtir.
Acente komisyonu
veya ücretinin KDV'ye tabi olup olmadýðý konusu teblið ve sirkülerde ayrýca yer
almadýðýndan mükellefler tarafýndan uygulamada tereddüde düþülmüþ ve birçok
mükellef tarafýndan özelge talebinde bulunulmuþtur. Konu ile ilgili olarak
verilen ilk görüþlerde acente ücret veya komisyonun KDV Kanunu'nun 13/b maddesi
kapsamýnda deðerlendirilemeyeceði belirtilmiþ olsa da, daha sonra Deniz
Müsteþarlýðýndan alýnan açýklamalar çerçevesinde istisna kapsamýnda
deðerlendirilmesi gerektiðine yönelik görüþler verilmiþtir.
Bu görüþlere paralel
olarak, acente ücret veya komisyonu sirküler kapsamýna alýnarak KDV Kanunu'nun
13/b maddesi kapsamýnda istisna hizmet olduðu belirtilmiþtir.
* Sirkülerin
"3.2.2.2-Ýstisna kapsamýna girmeyip vergiye tabi olan hizmetler"
bölümünde "ISPS hizmeti"ne yer verildiði görülmektedir. Buna göre,
uluslararasý gemi ve liman tesisi güvenlik hizmeti olan ISPS hizmeti istisna
kapsamýnda deðerlendirilmemiþtir.
ISPS hizmetine de
þimdiye kadar yapýlan düzenlemelerde yer verilmediðinden, mükellefler
tarafýndan istisna durumu sýkça sorgulanmaktaydý. Mükellefler tarafýndan bu
konu ile ilgili olarak da özelge talebinde bulunulmuþ ve Maliye Bakanlýðý,
Deniz Müsteþarlýðýnýn da görüþünü alarak bu hizmetin istisna kapsamýnda
deðerlendirilmemesi gerektiðine yönelik görüþler bildirmiþti. Yine bu görüþe
paralel olarak, ISPS hizmeti istisna kapsamýnda girmeyen iþlemler arasýnda
listelenmiþtir.
4:) Sirküler ile getirilen açýklamalar:
KDV Kanunu'nun
13/b maddesine göre deniz ve hava taþýma araçlarý için liman ve hava meydanlarýnda
yapýlan hizmetler KDV'den müstesnadýr.
Ýstisna kapsamýna
liman ve hava meydanlarýnda deniz ve hava taþýma araçlarýna verilen hizmetler
girmektedir. Bu kapsamda, hava ve deniz taþýma araçlarý için liman ve hava
meydanlarýnda verilen pilotaj, römorkaj, palamar, uçak ve gemilerin parký gibi
hizmetler KDV'den istisna olacaktýr.
Liman ve hava
meydanlarýnda deniz ve hava taþýma araçlarýnýn seyrüseferine iliþkin olarak
araçlarýn yük ve yolcusuna verilen tahmil, tahliye ve benzeri hizmetler de
istisna kapsamýna girmektedir. Bu hizmetlerin gemi ve yük sahibi firmalarýn
acentelerine yapýlmasý, liman ve hava meydaný iþletmeleri dýþýnda diðer gerçek
ve tüzel kiþiler tarafýndan yapýlmasý istisna uygulamasýný etkilememektedir.
Ancak, Kanun'un
13/b maddesindeki istisna uygulamasý tek safhalý olduðundan, gemiye veya
acentesine doðrudan verilen hizmetler istisna kapsamýnda
deðerlendirilebilecektir. Alt yükleniciler tarafýndan verilen hizmetler istisna
kapsamýnda mütaala edilmeyecektir.
Maliye Bakanlýðý, daha önceki tebliðlerde de yer alan söz
konusu açýklamalara ek olarak 60 numaralý sirkülerde aþaðýdaki açýklamalarý
yapmýþtýr.
a) 13/b
istisnasýnýn tek safhalý olduðuna iliþkin açýklama:
Sirküler'de yer
alan dikkat çekici açýklamalardan birisi, Kanun'un 13/b maddesinde yer alan
istisnanýn tek safhalý olduðunun belirtilmesidir. Sirkülerde konuya iliþkin
olarak yapýlan açýklama þöyledir:
"Ancak,
Kanunun 13/b maddesindeki istisna uygulamasý tek safhalý olduðundan, gemiye
veya acentesine doðrudan verilen hizmetler istisna kapsamýnda
deðerlendirilebilecektir. Alt yükleniciler tarafýndan verilen hizmetler istisna
kapsamýnda mütalaa edilmeyecektir."
Bu açýklama ile
KDV Kanunu'nun 13/b maddesi kapsamýnda deðerlendirilebilecek hizmetlerin alt
iþletmeciler tarafýndan gemi ve yük sahibi firmalar veya acenteleri dýþýndaki
kiþi veya kuruluþlara sunulmasý veya fatura edilmesi halinde bu hizmetlerin
KDV'ye tabi olacaðý, söz konusu hizmetlerin asýl yüklenici tarafýndan gemi veya
yük sahibi firmalara veya acentelerine fatura edilmesi safhasýnda istisna
kapsamýnda iþlem tesis edilebileceði konusuna açýklýk getirilmiþtir. Zira alt
yükleniciler tarafýndan liman ve hava meydanlarýnda verilen hizmetlerin istisna
kapsamýnda olup olmadýðý hususu da mükellefler tarafýndan tereddüt edilen bir
konuydu.
Buna göre, KDV
Kanunu'nun 13/b maddesindeki istisna tek safhalý olarak uygulanacak, yüklenici
istisna kapsamýnda sunduðu hizmet dolayýsýyla yüklendiði ve indirim yoluyla
gideremediði KDV'yi iade olarak talep edecektir.
b) Ardiye ve
terminal hizmetlerine iliþkin açýklama:
Ayrýca
Sirküler'in 3.2.2.3 no.lu bölümünde Kanun'un 17/4-o maddesine yönelik de
açýklamalarda bulunulmuþtur. Kanun'un 17/4-o maddesine göre, gümrük antrepolarý
ve geçici depolama yerleri ile gümrük hizmetlerinin verildiði gümrüklü
sahalarda; ithalat ve ihracat iþlemlerine konu mallar ile transit rejim
kapsamýnda iþlem gören mallar için verilen ardiye, depolama ve terminal
hizmetleri ile vergisiz satýþ yapýlan iþyerlerinin ve bu iþyerlerine ait depo
ve ardiye gibi baðýmsýz birimlerin kiralanmasý iþlemleri KDV'den istisna
edilmiþtir.
Kanun'un ilgili
madde hükmüne göre, ithalat ve ihracat iþlemlerine konu mallar ile transit
rejim kapsamýnda iþlem gören mallar için verilen ardiye, depolama ve terminal
hizmetleri kýsmi istisna olarak deðerlendirilmiþtir. Söz konusu hizmetler,
sirkülerin 3.2.2.2 bölümünde 13/b istisnasý kapsamýnda deðerlendirilmeyen
iþlemler arasýnda sayýlmýþtýr. Ancak Maliye Bakanlýðý, sirkülerde bu konuya yer
vererek, ardiye ve terminal hizmetlerinin kanunun 17/4-o maddesi kapsamýnda
deðerlendirilmesi gerektiðini hatýrlatmaktadýr.
Ek olarak,
Sirküler'de yer alan açýklamaya göre, bir iþlemin hem 13/b hem de 17/4-o
maddesine girmesi durumunda, 13/b maddesine göre iþlem yapýlmasý, yani tam
istisna kapsamýnda deðerlendirilmesi gerekmektedir.
Diðer taraftan,
liman ve hava meydanlarýnda verilen ve KDV Kanunu'nda yer alan herhangi bir
istisna hükmü kapsamýna girmeyen hizmetler genel esaslara göre KDV'ye tabi
tutulacaktýr.
Keyfiyet bilgilerinize arz
olunur.
Saygýlarýmýzla
YANIT
YEMÝNLÝ MALÝ MÜÞAVÝRLÝK
VE DENETÝM ANONÝM ÞÝRKETÝ
VERGÝ BÖLÜMÜ
|