12.03.2008 tarih ve 26814 Sayýlý Resmi Gazete’de “5746 Sayýlý Araþtýrma ve Geliþtirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkýnda Kanun” yayýmlanmýþ olup, 01.04.2008 tarihi itibariyle yürürlüðe girecek ve 31.12.2023 tarihine kadar uygulanacaktýr.
1.) Kanun’un Amacý…..:
Kanun’un amacý, Ar-ge faaliyetlerinin desteklenmesi suretiyle rekabet gücünün arttýrýlmasý, araþtýrmacý ve nitelikli iþ gücü istihdamýnýn desteklenmesi, ar-ge kapsamýndaki doðrudan yabancý yatýrýmlarýn ülkemize giriþinin hýzlandýrýlmasý ve katma deðeri yüksek mal ve hizmet üretiminin arttýrýlmasýdýr.
2.) Destek ve Teþviklerden Yararlanabilecek Olanlar…..:
5746 sayýlý Kanun ile saðlanan destek ve teþviklerden;
* KOSGEB tarafýndan 3624 sayýlý Kanuna göre oluþturulan teknoloji merkezi iþletmeleri,
* Münhasýran yurtiçinde araþtýrma ve geliþtirme faaliyetlerinde bulunan ve en az beþyüz tam zaman eþdeðer Ar-Ge personeli istihdam eden Ar-Ge merkezleri,
* Kamu kurum ve kuruluþlarý ile kanunla kurulan vakýflar tarafýndan veya uluslararasý fonlarca desteklenen Ar-Ge ve yenilik projeleri ,
* Örgün öðrenim veren üniversitelerin herhangi bir lisans programýndan bir yýl içinde mezun olabilecek durumdaki öðrenci, yüksek lisans veya doktora öðrencisi ya da lisans, yüksek lisans veya doktora derecelerinden birini ön baþvuru tarihinden en çok beþ yýl önce almýþ kiþiler,
yararlanabileceklerdir.
Ayrýca, Kanunla ilgili olarak 500’den az sayýda ar-ge personeli çalýþtýran KOBÝ’ler de vakýflarýn, kamu kuruluþlarýnýn veya uluslararasý kuruluþlarýn desteðini alarak yapacaklarý ar-ge ve yenilik projeleri için kanunla saðlanan desteklerden yararlanabileceklerdir.
3.) Saðlanan Destek ve Teþvikler…..:
Bahsekonu kanunla saðlanan destek ve teþvikler ise;
* Ar-Ge Ýndirimi
* Gelir Vergisi Stopajý Teþviki
* Sigorta Primi Desteði
* Damga Vergisi Ýstisnasý
* Teknogiriþim Sermayesi Desteði
olmak üzere beþ ayrý unsurda þekillendirilmiþtir.
Ar-Ge indirimi uygulamasý ile, teknoloji merkezi iþletmelerinde, Ar-Ge merkezlerinde, kamu kurum ve kuruluþlarý ile kanunla kurulan vakýflar tarafýndan veya uluslararasý fonlarca desteklenen Ar-Ge ve yenilik projelerinde ve teknogiriþim sermaye desteklerinden yararlananlarca gerçekleþtirilen Ar-Ge ve yenilik harcamalarýnýn tamamý ile 500 ve üzerinde tam zaman eþdeðer Ar-Ge personeli istihdam eden Ar-Ge merkezlerinde ayrýca o yýl yapýlan Ar-Ge ve yenilik harcamasýnýn bir önceki yýla göre artýþýnýn yarýsý, Kurumlar Vergisi Kanununun 10 uncu maddesine göre kurum kazancýnýn ve Gelir Vergisi Kanununun 89. maddesi uyarýnca ticari kazancýn tespitinde indirim konusu yapýlabilecektir. Kazancýn yetersiz olmasý nedeniyle ilgili hesap döneminde indirim konusu yapýlamayan tutar, sonraki hesap dönemlerine devredilecek ve devredilen tutarlar, takip eden yýllarda Vergi Usul Kanununa göre her yýl belirlenen yeniden deðerleme oranýnda artýrýlarak dikkate alýnacaktýr. Ayrýca bu harcamalar, Vergi Usul Kanununa göre aktifleþtirilmek suretiyle amortisman yoluyla itfa edilecektir.
Gelir vergisi stopajý teþviki uygulamasý ile, kamu personeli hariç olmak üzere teknoloji merkezi iþletmelerinde, Ar-Ge merkezlerinde, kamu kurum ve kuruluþlarý ile kanunla kurulan vakýflar tarafýndan veya uluslararasý fonlarca desteklenen ya da TÜBÝTAK tarafýndan yürütülen Ar-Ge ve yenilik projeleri, teknogiriþim sermaye desteklerinden yararlanan iþletmelerde ve rekabet öncesi iþbirliði projelerinde çalýþan Ar-Ge ve destek personelinin (destek personelinin tam zaman eþdeðeri sayýsý, toplam tam zamanlý Ar-Ge personeli sayýsýnýn yüzde onunu geçmemek koþuluyla) ; bu çalýþmalarý karþýlýðýnda elde ettikleri ücretlerinin doktoralý olanlar için yüzde doksaný, diðerleri için yüzde sekseni gelir vergisinden istisna edilecektir.
Sigorta primi desteði uygulamasý ile, kamu personeli hariç olmak üzere teknoloji merkezi iþletmelerinde, Ar-Ge merkezlerinde, kamu kurum ve kuruluþlarý ile kanunla kurulan vakýflar tarafýndan veya uluslararasý fonlarca desteklenen ya da TÜBÝTAK tarafýndan yürütülen Ar-Ge ve yenilik projeleri ile rekabet öncesi iþbirliði projelerinde ve teknogiriþim sermaye desteklerinden yararlanan iþletmelerde çalýþan Ar-Ge ve destek personeli (destek personelinin tam zaman eþdeðeri sayýsý, toplam tam zamanlý Ar-Ge personeli sayýsýnýn yüzde onunu geçmemek koþuluyla) ile Teknoloji Geliþtirme Bölgeleri Kanununun geçici 2. maddesi uyarýnca ücreti gelir vergisinden istisna olan personelin; bu çalýþmalarý karþýlýðýnda elde ettikleri ücretleri üzerinden hesaplanan sigorta primi iþveren hissesinin yarýsý, her bir çalýþan için beþ yýl süreyle Maliye Bakanlýðý bütçesine konulacak ödenekten karþýlanacaktýr.
Damga vergisi istisnasý uygulamasý ile, Kanun kapsamýndaki Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri ile ilgili olarak düzenlenen kaðýtlardan damga vergisi alýnmayacaktýr.
Teknogiriþim sermayesi desteði uygulamasý ile, merkezi yönetim kapsamýndaki kamu idareleri tarafýndan, örgün öðrenim veren üniversitelerin herhangi bir lisans programýndan bir yýl içinde mezun olabilecek durumdaki öðrenci, yüksek lisans veya doktora öðrencisi ya da lisans, yüksek lisans veya doktora derecelerinden birini ön baþvuru tarihinden en çok beþ yýl önce almýþ kiþilere, bir defaya mahsus olmak üzere teminat alýnmaksýzýn 100.000 Yeni Türk Lirasýna kadar teknogiriþim sermayesi desteði hibe olarak verilecektir. Bu destekten yararlanacaklarýn sayýsý her yýl 100’ü geçemeyecektir. Belirtilen bu tutarlar, izleyen yýllarda Vergi Usul Kanununa göre her yýl belirlenen yeniden deðerleme oranýnda artýrýlmak suretiyle uygulanacaktýr.
Destek ve teþvik unsurlarýndan yararlananlarýn, Kanun’da öngörülen koþullarý taþýyýp taþýmadýklarý, en geç iki yýllýk süreler itibariyle tespit edilecektir.
Yeni düzenlemenin mevcut teknoloji parklarý uygulamasýndan önemli farký, düzenlemeden yararlanacak firmalarda ar-ge faaliyetlerinin yaný sýra üretim de yapýlabilecek olmasýdýr.
4.) Diðer Unsurlar…..:
Kanunla saðlanan yukarýdaki destek, teþvik, indirim ve istisnalardan yararlananlar Gelir Vergisi Kanunu'nun 89. maddesinin birinci fýkrasýnýn (9) numaralý bendi, Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 10. maddesinin birinci fýkrasýnýn (a) bendi ve 5084 sayýlý Yatýrýmlarýn ve Ýstihdamýn Teþviki ile Bazý Kanunlarda Deðiþiklik Yapýlmasý Hakkýnda Kanunun ayný mahiyetteki hükümlerinden ayrýca yararlanamayacaklardýr.
Kanunda öngörülen þartlarýn ihlali veya teþvik ve destek unsurlarýnýn amacý dýþýnda kullanýlmasý halinde, zamanýnda tahakkuk ettirilmemiþ vergiler yönünden vergi ziyaý doðmuþ sayýlacak, saðlanan vergi dýþý destekler ise Amme Alacaklarýnýn Tahsil Usulü Hakkýnda Kanun hükümlerine göre ve gecikme zammý uygulanmak suretiyle tahsil edilecektir.
Kanunla, yapýlan bir baþka düzenleme ile de, Gelir Vergisi Kanununun 89. maddesinin birinci fýkrasýnýn (9) numaralý bendi ile Kurumlar Vergisi Kanununun 10. maddesinin birinci fýkrasýnýn (a) bendinde indirim konusu yapýlabilecek araþtýrma geliþtirme harcamalarýnýn indirim konusu yapýlabilecek kýsmý % 40’dan % 100’e çýkarýlmýþtýr.
Destek ve teþviklerin uygulanmasýna iliþkin Yönetmelik, Maliye Bakanlýðý ile Sanayi ve Ticaret Bakanlýðý tarafýndan birlikte hazýrlanarak ileriki günlerde yayýmlanacaktýr.
Son olarak, 5746 sayýlý Kanun’la saðlanan destek ve teþviklerden yararlanacak olanlarýn,
* Asgari Ar-Ge personeli sayýsýný hesaplarken, fiilen ve tam zamanlý olarak çalýþtýrdýklarý personelin üçer aylýk dönemler itibariyle ortalamasýný esas almalarý,
* Destek ve teþviklerden yararlandýrýlacak destek personeli için geliþtirilmiþ % 10’luk sýnýrý dikkate almalarý,
* Gelir Vergisi stopajý desteðinin uygulamasý sýrasýnda farký belirlenen istisna oranlarýna ve sigorta prim desteðinin uygulanmasý sýrasýnda beþ yýllýk süreye dikkate etmeleri,
* Kanun’da öngörülen þartlarý ihlal etmemeleri ve teþvik ve destek unsurlarýný amacý dýþýnda kullanmamalarý,
* Kamu kurum ve kuruluþlarý, kanunla kurulan vakýflar ile uluslararasý fonlardan aldýklarý destekleri özel bir fon hesabýnda tutmalarý, bu fonu beþ yýl süresince sermayeye ilave dýþýnda baþka bir hesaba nakletmemeleri,
* Gelir Vergisi Kanunu’nun 89. maddesinin birinci fýkrasýnýn (9) numaralý bendi, Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 10. maddesinin birinci fýkrasýnýn (a) bendi ve 5084 Sayýlý Yatýrýmlarýn ve Ýstihdamýn Teþviki ile Bazý Kanunlarda Deðiþiklik Yapýlmasý Hakkýnda Kanun’un ayný mahiyetteki hükümlerinden ayrýca yararlanmamalarý,
gerekmektedir.
Keyfiyet bilgilerinize arz olunur.
Saygýlarýmýzla
YANIT
YEMÝNLÝ MALÝ MÜÞAVÝRLÝK
VE DENETÝM ANONÝM ÞÝRKETÝ
VERGÝ BÖLÜMÜ
|
|
Daha önce yayýmladýðýmýz 2008/013 No’lu Sirkülerimizde, hatýrlanacaðý üzere, Bakanlar Kurulu'nun 08.Þubat.2008 tarih ve 26781 Sayýlý Resmi Gazete'de yayýmlanan 2008/13186 sayýlý Kararý ile, Türk Parasý Kýymetini Koruma Hakkýndaki 32 Sayýlý Karar'ýn 8. maddesinde deðiþiklik yapýldýðý ve ihracat bedellerinin tasarrufunun serbest býrakýlarak, bunlarýn belirli süreler içinde yurda getirilmesi zorunluluðuna son verildiði duyurulmuþtu.
Bahsekonu sirkülerimizin son bölümünde ise bazý K.D.V. Ýade uygulamalarýndaki D.A.B. (Döviz Alým Belgesi) zorunluluðu konusunda yukarýda bahsekonu yeni düzenleme neticesinde Maliye Bakanlýðý’nýn bir açýklama yapmasý gerektiði vurgulanmýþtý.
Konu ile ilgili olarak; Maliye Bakanlýðý, bu güne kadar, 26, 61 ve 84 Seri No’lu KDV Genel Tebliðleri hükümleri uyarýnca Döviz Alým Belgesinin ibrazýnýn zorunlu bulunduðu hizmet ihracý istisnasý, Türkiye'de ikamet etmeyenlere döviz karþýlýðý satýþlarda KDV ihracat istisnasý (bavul ticareti) ve bu kapsamda faaliyette bulunanlara ihraç kaydýyla teslim uygulamalarýný etkileyip etkilemeyeceði konusunda ortaya çýkan tereddütleri gidermek amacýyla Gelir Ýdaresi Baþkanlýðý’nýn internet sitesinde 2008/2 No’lu Katma Deðer Vergisi Kanunu Ýç Genelgesini yayýmlamýþtýr.
Genelgede, Türk Parasý Kýymetini Koruma Hakkýndaki 32 sayýlý Kararda yapýlan söz konusu deðiþikliðin, belirtilen iþlemlerde K.D.V. ihracat istisnasý ve tecil-terkin uygulamasý bakýmýndan bir etkisinin bulunmadýðý, daha açýk bir ifade ile, Bakanlýkça yeni bir düzenleme yapýlýncaya kadar, hizmet ihracý, bavul ticareti ve bavul ticareti kapsamýnda ihracat yapanlara ihraç kaydýyla teslimlerden kaynaklanan katma deðer vergisi iade iþlemlerinde döviz alým belgesinin aranmasýna devam edileceði kaydedilmiþtir.
Keyfiyet bilgilerinize arz olunur.
Saygýlarýmýzla
YANIT
YEMÝNLÝ MALÝ MÜÞAVÝRLÝK
VE DENETÝM ANONÝM ÞÝRKETÝ
VERGÝ BÖLÜMÜ
|
|
Maliye Bakanlýðý 26.02.2008 tarih ve 26799 Sayýlý Resmi Gazete’de yayýmladýðý 108 Seri No’lu K.D.V. Genel Tebliði ile katma deðer vergisi uygulamalarý konusunda çeþitli açýklamalar yapmýþtýr.
Bahsekonu açýklamalar aþaðýda özet olarak sunulmaktadýr.
1.) 08.02.2008 tarih ve 26781 sayýlý Resmi Gazete'de yayýnlanan 2008/13234 sayýlý Kararname ile katma deðer vergisi oranlarýnýn topluca gösterildiði 2007/13033 sayýlý Kararnamenin 25 inci sýrasýna eklenen "1618 sayýlý Kanun hükümlerine göre Kültür ve Turizm Bakanlýðýndan iþletme belgesi almýþ seyahat acenteleri tarafýndan müþteriye aktarýlan geceleme hizmet tutarý ve bu hizmete iliþkin aracýlýk bedellerine de konaklama tesislerinde verilen geceleme hizmetlerinin ait olduðu oran uygulanýr." Ýbaresinin uygulanmasý ile ilgili olarak;
Tebliðde, yukarýdaki düzenleme gereðince, 09.02.2008 tarihinden itibaren,
* Geceleme hizmet bedelinin seyahat acentesi tarafýndan hizmeti fiilen alan kiþiye aktarýlmasýnda, aktarýlan geceleme hizmeti ve buna iliþkin komisyon toplamýna % 8 KDV oraný uygulanacaðý,
* Acentenin geceleme hizmetine aracýlýk karþýlýðýnda konaklama tesisine fatura düzenlemesi halinde bu faturada gösterilen bedel üzerinden de % 8 KDV hesaplanacaðý,
* Ancak, acentelerin müþteriye düzenlediði faturada yer alan toplam tutarýn, geceleme hizmeti ile buna iliþkin komisyon ücreti dýþýndaki kýsmýnýn genel oranda KDV'ye tabi olacaðý,
* Seyahat acentelerinin, geceleme hizmeti vermeyip bu hizmete aracýlýk ettikleri için bu iþlemlerle ilgili olarak K.D.V. Kanunu’nun 29/2 maddesi kapsamýnda iade talebinde bulunamayacaklarý,
belirtilmektedir.
Tebliðde ayný konuyla ilgili olarak, seyahat acentelerinin müþteriye düzenledikleri geceleme hizmeti bedelinin de bulunduðu faturalarda, hizmetin satýn alýndýðý konaklama tesisinin acente adýna düzenlediði faturanýn tarih ve numarasýna atýfta bulunan bir açýklamanýn da yer almasý uygulamasýna son verilmiþtir. Bu baðlamda, 107 Seri No’lu KDV Genel Tebliði'nde yer alan, bu açýklamanýn yer almadýðý faturalarda, yansýtýlan geceleme hizmeti için indirimli oranda KDV uygulanmasýnýn mümkün olamayacaðýna iliþkin ifade de yürürlükten kaldýrýlmýþtýr.
2.) 108 Seri No’lu KDV Genel Tebliði'nde açýklanan konulardan diðeri, konaklama tesislerinde sunulan yiyecek-içecek hizmetlerinde KDV uygulamasý ile ilgilidir.
Teblið ile 107 Seri No’lu KDV Genel Tebliði hükümleri doðrultusunda, konaklama tesislerinin Kültür ve Turizm Bakanlýðý veya ilgili Belediyeye baþvurarak, bünyelerinde bulunan yiyecek ve içecek sunduklarý mekanlarýn niteliðine iliþkin bir yazý alarak baðlý olduklarý vergi dairesine ibraz edeceklerine iliþkin zorunluluk, turizm iþletmesi belgesine sahip konaklama tesisleri için kaldýrýlmýþtýr. Bu tesislerin Kültür ve Turizm Bakanlýðý’na baþvurarak belge almalarýna gerek bulunmamaktadýr. Turizm iþletmesi belgesine sahip olmayan mükelleflerin, kendilerine ruhsat veren yerel yönetim biriminden alacaklarý yazýyý vergi dairesine ibraz etmelerine iliþkin zorunluluk ise devam etmektedir.
Tebliðde, konaklama tesislerinde verilen hizmetlerle ilgili olarak, 2007/13033 sayýlý Kararnamenin eki II sayýlý listenin B bölümünün 24. sýrasýna göre kahvehane, kýr kahvesi, çay bahçesi, çay ocaðý, kýraathane, kafeterya, pastane, ayakta yemek yenilen yerler, yemeði pakette satan veya diðer þekillerde yemek hizmeti sunan yerler, lokanta, içkili lokanta, kebapçý ve benzeri yerlerde verilen hizmetlerde 01.01.2008 tarihinden itibaren % 8 KDV oraný uygulandýðý belirtilerek,
* Otel, motel, pansiyon, tatil köyü ve benzeri konaklama tesislerinin bünyesindeki lokanta, restaurant, restaurante, alakart lokantasý, kahvaltý salonu, açýk yemek alaný, yemek terasý, kafeterya, snack bar, vitamin bar, pasta salonu, lobi gibi mekanlarda verilen hizmetlerde % 8 oranýnda KDV uygulanacaðý,
* Bu yerlerde alkollü içecek servisinin de bulunmasý halinde hizmetin alkollü içeceklere (Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli III sayýlý listenin (A) cetvelinde yer alan, kolalý gazozlar dýþýndaki içecekler) iliþkin kýsmýna %18 KDV oraný uygulanacaðý,
* Ýþletmelerin, toplam hizmet bedeli içinde alkollü içeceklere iliþkin olan ve olmayan kýsmý hesaplayarak faturada ayrýca gösterecekleri ve alkollü içeceklere isabet eden kýsým üzerinden %18, diðer kýsým üzerinden %8 KDV hesaplayarak KDV tutarýný ayrý ayrý ve toplam olarak faturada gösterecekleri,
* Konaklama tesislerinin bünyesinde yer alan ve yukarýda sayýlanlar dýþýnda kalan mekanlarda verilen hizmetlerin ise genel vergi oranýna tabi olacaðý,
açýklanmýþtýr.
3.) 108 Seri No’lu KDV Genel Tebliði'nde açýklanan bir diðer konu ise katma deðer vergisinde tevkifat uygulamalarý ile ilgilidir.
Bakanlýk, tevkifat uygulamalarý kapsamýnda yaptýðý açýklamalarla,
* 107 Seri No’lu Genel Teblið ile tevkifat uygulamasý kapsamýna aldýðý pamuk, tiftik, yün ve yapaðý ile ham post ve deri teslimlerinde halen ½ olan tevkifat oranýný, 27.02.2008 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere % 90 olarak yeniden belirlemiþtir.
Belirtilen tarihten itibaren yapýlacak teslimlerle ilgili olarak düzenlenecek belgelerde tevkifat oraný % 90 olarak gösterilecek ve hesaplanacaktýr.
* Maliye Bakanlýðý, Katma Deðer Vergisi Kanunu’nun 9. maddesinin verdiði yetkiyi kullanarak, 27.02.2008 tarihinden itibaren, büyük ve küçükbaþ hayvan etlerinin tesliminde tevkifat yapýlmasýný ve tevkifat oranýnýn da ½ olmasýný kararlaþtýrmýþtýr.
K.D.V.K’nun 17/1. maddesinde sayýlan kurum ve kuruluþlarýn (tarýmsal amaçlý kooperatifler hariç), sermayelerinin % 51 veya daha fazlasý kamuya ait iþletmelerin ve özelleþtirme kapsamýndaki kuruluþlarýn bu bölümde belirtilen teslimlerinde tevkifat uygulanmayacaktýr.
Diðer mükellefler tarafýndan yapýlacak teslimlerde de, faturada gösterilen iþlem bedelinin hesaplanan KDV ile birlikte, Vergi Usul Kanununun 232. maddesine göre belirlenen fatura düzenleme sýnýrýnýn ( 2008 yýlý için 600 YTL) altýnda olmasý halinde tevkifat uygulanmayacaktýr.
Büyük ve küçükbaþ hayvan etlerinin teslimi ile ilgili tevkifat uygulamasýnda, satýcýlar, tevkifat uygulanan satýþlarý ile satýþ yaptýklarý alýcýlara ait bir listeyi izleyen ayýn 15. gününün mesai saati bitimine kadar baðlý olduklarý vergi dairesine vereceklerdir.
Keyfiyet bilgilerinize sunulur.
Saygýlarýmýzla
YANIT
YEMÝNLÝ MALÝ MÜÞAVÝRLÝK
VE DENETÝM ANONÝM ÞÝRKETÝ
VERGÝ BÖLÜMÜ
|
|
Bilindiði gibi; ihtilaflarýn yargýya intikal etmeden önce idari aþamada çözümlenmesi amacýyla 213 Sayýlý Vergi Usul Kanunu’nunda tarhiyat öncesi ve tarhiyat sonrasý uzlaþma müesseseleri tanýmlanmýþtýr.
Uzlaþmanýn saðlanmasý halinde, uzlaþýlan vergi ve cezalar kesinleþmekte olup, bunlar hakkýnda dava açýlmamakta ve hiçbir mercie þikayette bulunulmamaktadýr. Uzlaþmanýn talep edilmemesi veya saðlanamamasý hallerinde ise ihtilafýn yargý yoluyla çözülmesi yoluna gidilebilmektedir.
27.02.2008 tarih ve 26800 Sayýlý Resmi Gazete’de 5736 Sayýlý Kanun yayýmlanmýþ olup, bahsekonu kanun ile bazý kamu alacaklarýnýn uzlaþma usulü ile tahsili hakkýnda yeni düzenlemeler yapýlmýþtýr.
Kanunun amacý ihtilaflý alacaklarýn bir an önce Hazine’ye intikalini saðlamak ve yargý mercilerinin iþ yükünü azaltmak amacýyla mükelleflere ihtilaflý alacaklar için bir kez daha uzlaþma imkaný saðlamaktýr. Kesinleþmiþ bir yargý kararý bulunmayan ihtilaflar için Kanun’dan yararlanmak mümkün olacaktýr.
Öncelikle, vadesi geçmiþ olduðu halde ödenmemiþ bulunan vergi borçlarýna yönelik bir düzenleme (vergi affý) söz konusu deðildir.
Aþaðýda; Kanun’un uzlaþma ve ihtilaflarýn giderilmesine yönelik detaylý açýklamalar yer almaktadýr.
1.) Ýhtilaflý Kamu Alacaklarýnýn Uzlaþma Yoluyla Tahsiline Ýliþkin Düzenlemeler:
5736 Sayýlý Kanun ile ikmalen, re’sen veya idarece yapýlmýþ tarhiyatlara iliþkin ihtilaflý alacaklara yeni bir uzlaþma imkaný saðlanmýþtýr.
1.1:) Kapsam:
1.1.1:) Dönemler Ýtibariyle Kapsam…..:
Uzlaþma kapsamýna 27.02.2008 tarihinden önceki dönemlere (beyana dayalý vergilerde bu tarihten önce verilmesi gereken beyannamelere) iliþkin ihtilaflý kamu alacaklarý girmektedir.
1.1.2:) Vergi ve Cezalar Ýtibariyle Kapsam…..:
5736 Sayýlý Kanun’a göre, getirilen yeni uzlaþma kapsamýna ikmalen, re’sen veya idarece tarh edilmiþ olup,
* Yargý organlarýnda dava açma (dolayýsýyla tarhiyat sonrasý uzlaþma talep) süresi geçmemiþ,
* Vergi mahkemesi aþamasýnda olan;
* Bölge Ýdare Mahkemeleri nezdinde itiraz veya düzeltme aþamasýnda olan,
* Danýþtay nezdinde temyiz veya düzeltme aþamasýnda olan,
ihtilaflý alacaklar girmektedir.
Baþka bir deyiþle ihtilaflý olup, kanun yolu tüketilmemiþ vergi, resim, harç, fon payý ile bunlara baðlý vergi ziyaý cezalarý ile usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarý kapsama dahil bulunmaktadýr. Yargý süreci tamamlanarak kesinleþmiþ bulunan ihtilaflar ise kapsam dýþýdýr. Nihai karar verilmiþ olmakla birlikte henüz taraflardan herhangi birine teblið edilmemiþ ise bu ihtilaf için de Kanun’dan yararlanýlabilecektir.
Kesinleþmeden kasýt, yapýlan düzeltme baþvurusunun reddedilmiþ veya süresi içinde düzeltme baþvurusunun yapýlmamýþ olmasýdýr.
Vergi Usul Kanunu’nun 344 ve geçici 27. maddeleri uyarýnca, vergi ziyaý cezasý üç kat olarak uygulanan (V.U.K.’nun 359. maddesinde yazýlý fiillere iliþkin) tarhiyatlar 5736 Sayýlý Kanun’la getirilen özel uzlaþma imkanýndan yararlandýrýlmayacaktýr.
Ýl Özel Ýdareleri ile belediyelere ait vergi, resim ve harçlar hakkýnda da 5736 Sayýlý Kanun uygulanmayacaktýr.
Kapsama ikmalen, re’sen ve idarece tarh edilen vergi ve cezalar (baþka bir deyiþle tahakkuka yönelik ihtilaflar) girdiði için, doðrudan tahsilata yönelik davalar (örneðin ödeme emrinin iptali istemiyle açýlan davalar) ile ihtirazi kayýtla yapýlan beyana karþý açýlan davalar için de Kanun’dan yararlanma imkaný bulunmamaktadýr.
Tarhiyat öncesi veya sonrasý uzlaþma tutanaðýný imzalamak suretiyle uzlaþan mükellefler, uzlaþýlan vergi ve ceza tutarý uzlaþma ile kesinleþtiði için 5736 Sayýlý Kanun’dan yararlanamayacaktýr.
Devam etmekte olan incelemeler nedeniyle yapýlacak tarhiyatlar da kapsam dýþýndadýr. Çünkü devam eden incelemelerle ilgili olarak Kanun’da özel bir düzenleme yapýlmamýþtýr. Eðer bu incelemeler dolayýsýyla tarhiyat öncesi uzlaþma talebinde bulunulmuþsa, 27.02.2008 tarihi itibariyle uzlaþma günü verilmiþ olanlar Kanun’dan yararlanabilecektir.
1.1.3:) Uzlaþma Talep Edilmiþ Ýhtilaflar…..:
Uzlaþma talebinde bulunulmuþ olmasý halinde, Kanun, tarhiyat öncesi ve sonrasý uzlaþmalar için farklý esaslar belirlemiþtir.
Tarhiyat öncesi uzlaþma talebinde bulunulmuþ ancak 27.02.2008 tarihi itibariyle uzlaþma günü verilmemiþse, Kanun’dan yararlanýlamayacaktýr. Tarhiyat öncesi uzlaþma talebinde bulunanlardan sadece kendilerine 27.02.2008 tarihi itibariyle uzlaþma günü verilmiþ olanlar Kanun’dan yararlanabilecektir. Bu durumdaki mükellefler, 5736 Sayýlý Kanun’dan yararlanmak istedikleri takdirde, bunu uzlaþma gününde uzlaþma komisyonuna yazýlý olarak beyan etmek zorundadýrlar.
27.02.2008 tarihi itibariyle tarhiyat sonrasý uzlaþma talebinde bulunmuþ olmak ise Kanun’dan yararlanmak için yeterlidir. Buna göre, tarhiyat sonrasý uzlaþma talebinde bulunulmuþ olmakla birlikte, 27.02.2008 tarihi itibariyle henüz uzlaþma günü verilmemiþ veya verilmiþ olmakla birlikte uzlaþma günü gelmemiþ talepler ile uzlaþmanýn vaki olmadýðýna dair tutanaða yazýlan nihai teklifin kabulü için henüz süresi geçmemiþ alacaklar için bu kanundan yararlanýlabilecektir. Bu takdirde mükelleflerin uzlaþma gününde bu Kanun’dan yararlanma yönündeki taleplerini yazýlý olarak beyan etmeleri zorunludur.
1.2:) Uygulama:
1.2.1:) Baþvuru Süresi…..:
Uzlaþma imkanýndan yararlanabilmek için Mart/2008 ayý sonuna kadar uzlaþma talep edilmesi gerekmektedir.
1.2.2:) Dava Açýlmamasý veya Açýlmýþ Davalardan Vazgeçilmesi…..:
5736 Sayýlý Kanun’la düzenlenmiþ bulunan uzlaþma müessesesinden yararlanabilmek için, tarhiyata karþý dava açýlmamasý, açýlmýþ davalardan ise uzlaþma tutanaðýnýn imzalandýðý tarihte vazgeçilmesi gerekmektedir. Davadan vazgeçme dilekçeleri uzlaþma komisyonuna verilecek olup, uzlaþma komisyonlarý bu dilekçeleri ilgili yargý mercilerine intikal ettirecektir.
Uzlaþmadan yararlanan ve bu nedenle açtýklarý davadan vazgeçen mükelleflerin ihtilaflarýna iliþkin olarak daha önce verilmiþ ancak kanun yolu tüketilmemiþ kararlar uygulanmayacaktýr. Ancak ihtilafa iliþkin nihai kararýn kesinleþmiþ olmasý halinde, eðer karar taraflardan birine teblið edilmiþ ise söz konusu karar uygulanacaktýr. Çünkü bu tür durumlarda Kanun’dan yararlanma olanaðý bulunmamaktadýr.
1.2.3:) Uzlaþma Komisyonlarý…..:
Kanun’da özel bir uzlaþma komisyonu öngörülmemiþtir. Buna göre;
* Tarhiyat öncesi uzlaþma talebinde bulunulmuþ olup, kendilerine 27.02.2008 tarih itibariyle uzlaþma günü verilmiþ olanlar için uzlaþma görüþmesi, ilgili tarhiyat öncesi uzlaþma komisyonunda yapýlacaktýr.
* Tarhiyat sonrasý uzlaþma talebinde bulunanlar ile yargý aþamasýnda olup, henüz kanun yolu tüketilmediði için kesinleþmemiþ ihtilaflarda ise uzlaþma görüþmeleri yetkili tarhiyat sonrasý uzlaþma komisyonlarýnda yapýlacaktýr.
1.2.4:) Uzlaþmada Ýndirim Yetkisi…..:
Kanun’da, uzlaþmalarda uygulanmak üzere herkes için geçerli genel bir indirim oraný öngörülmemiþtir. Bu nedenle indirim yapma veya yapmama konusunda ilgili uzlaþma komisyonlarý yetkilidir. Olayýn durumuna göre hiç indirim yapýlmamasý söz konusu olabilecektir.
1.2.5:) Ödeme…..:
Kanun’dan yararlanmak için, bu kanun kapsamýnda uzlaþýlan tutarlarýn, uzlaþma tarihine kadar hesaplanacak gecikme faizleri ile birlikte 18 ayda ve 18 eþit taksitte ödenmesi gerekmektedir. Ýlk taksit uzlaþma tutanaðýnýn düzenlendiði ayý takip eden aydan baþlayacaktýr.
Taksitlerin süresinde ödenmemesi kanundan yararlanmaya engel deðildir. Sadece taksit süresi için aðýrlaþtýrýlmýþ bir gecikme zammý uygulamasý öngörülmüþ olup, böylece taksitlerin süresi içinde ödenmesi teþvik edilmiþtir. Taksit süresinden sonraki gecikmeler için ise genel gecikme zammý uygulamasý yapýlacaktýr.
1.2.6:) Uzlaþmanýn Saðlanamamasý……:
Ýlgili Kanuna göre yapýlacak uzlaþma görüþmesinde, uzlaþmanýn saðlanamamasý halinde ihtilafýn bulunduðu aþamaya göre iþlem sonuçlandýrýlacaktýr.
* Tarhiyat sonrasý uzlaþma talep süresinde Kanun’dan yararlanmak için baþvurulmuþsa, uzlaþmanýn saðlanamamasý üzerine kalan dava açma süresi içerisinde dava açýlabilecektir. Bilindiði gibi V.U.K.’nun ek 7. maddesine göre, uzlaþmanýn vaki olmamasý halinde mükellef veya ceza muhatabý, tarh edilen vergi veya kesilen cezaya karþý yetkili vergi mahkemesinde dava açabilmektedir. Dava açma süresinin bitmiþ veya 15 günden az kalmýþ olmasý halinde, bu süre tutanaðýn teblið tarihinden itibaren 15 gün olarak uzamaktadýr.
* Tarhiyat öncesi uzlaþma talebinde bulunulmuþ ve uzlaþma günü verildiði için Kanun’dan yararlanýlmýþsa, uzlaþmanýn saðlanamamasý üzerine inceleme raporu vergi dairesine gönderilecek ve vergi dairesi tarafýndan tarhiyat yapýlacaktýr. Bu tarhiyata karþý süresi içerisinde vergi mahkemesinde dava açýlmasý mümkündür. Ancak tarhiyat sonrasý uzlaþma talebinde bulunulamaz.
* Dava, temyiz veya itiraz aþamasýndaki ihtilaflarda ise uzlaþmanýn saðlanamamasý halinde, davadan vazgeçilmeyeceði için dava, temyiz veya itiraz görüþülmeye devam edecektir.
2.) Ecrimisil Alacaklarda Uzlaþma:
Kanun’un 2. maddesi, 01.07.2007 tarihinden önce ilgilisine teblið edildiði halde 27.02.2008 tarihi itibariyle ödenmemiþ olan ecrimisil alacaklarýnýn yeniden yapýlandýrýlmasý ve tahsilatýnýn hýzlandýrýlmasýna yönelik hükümler içermektedir.
3.) Mülga 4389 Sayýlý Bankalar Kanunu’nun Geçici 4. Maddesinden Kaynaklanan Ýhtilaflara Ýliþkin Uzlaþma:
Bilindiði gibi, mülga 4389 Sayýlý Bankalar Kanunu’na 4743 Sayýlý Kanun’la eklenen geçici 4. maddenin 13 numaralý fýkrasý uyarýnca bankalarýn 2001 yýlý bilançolarýnýn enflasyon düzeltmesinden kaynaklanan zararlarýn mali açýdan indirilip indirilemeyeceði yönündeki görüþü üzerine bankalar bu konuda ihtilaf yaratmýþlardýr. Söz konusu ihtilaflarýn uzlaþma yoluyla sona erdirilmesi amacýyla 5736 Sayýlý Kanun’un 3. maddesinde, açýlan davalardan vazgeçilmesi veya yeni dava açýlmamasý koþuluyla düzenleme yapýlmýþtýr.
4.) Motorlu Taþýtlar Vergisine Ýliþkin Düzenlemeler:
5736 Sayýlý Kanun’un 5. maddesinin 1 numaralý fýkrasý ile vergilendirme unsurlarýnýn herhangi bir sebeple hatalý belirlenmesi nedeniyle, 01.01.2004 ile 31.12.2007 tarihleri arasýnda mükellefler adýna ilk tahakkuktan sonra ilaveten tahakkuk ettirilen motorlu taþýtlar vergisinin; dava açýlmamasý, açýlmýþ davalardan vazgeçilmesi ve 30.06.2008 tarihine kadar ödenmesi þartýyla, gecikme zammýnýn tahsilinden vazgeçilmektedir.
5.) Diðer Düzenlemeler:
5736 Sayýlý Kanun’la yukarýda açýklanan hususlarýn dýþýnda da düzenlemeler yapýlmýþtýr. Bu düzenlemelerde;
* Adli personele ödenen fazla çalýþma ücretlerine iliþkin istisna,
* Katma Deðer Vergisi Kanunu’nun 17. maddesinin 2 numaralý fýkrasýnýn e bendiyle istisna edilen iþlemlerle ilgili olarak, 31.07.2004 tarihinden önceki dönemlere yönelik tarhiyatlara iliþkin düzenleme,
* Federasyonlar Fonuna ödenmesi gerektiði halde ödenmeyen tutarlarýn tahsilinden vazgeçilmesine iliþkin düzenleme,
yer almaktadýr.
6.) Yürürlük:
Kanun’un 6. maddesi 08.02.2008 tarihinden geçerli olmak üzere yayýmý tarihinde, uzlaþma ve yeniden yapýlandýrma ile ilgili diðer maddeleri ise kanunun yayýmý tarihi olan 27.02.2008’de yürürlüðe girmiþtir.
5736 Sayýlý Kanun ile ilgili olarak bugüne kadar;
| Resmi Gazete |
Teblið No |
| Tarih |
No |
| 04.03.2008 |
26806 |
1 |
| 06.03.2008 |
26808 |
2 |
| 07.03.2008 |
26809 |
3 |
3 Adet Teblið yayýmlanmýþ olup, uygulamaya iliþkin ayrýntýlar açýklanmýþtýr.
Keyfiyet bilgilerinize sunulur.
Saygýlarýmýzla
YANIT
YEMÝNLÝ MALÝ MÜÞAVÝRLÝK
VE DENETÝM ANONÝM ÞÝRKETÝ
VERGÝ BÖLÜMÜ
|
|
|
